وفا نكردن بآن ندهد وخود را فارغ كند از اهتمام تمام وسعى زياد در طلب آن ، واين سوگند حق تعالى اشاره است به آن چه در قرآن مجيد فرموده « 1 » : « وَفِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَما تُوعَدُونَ » ودر آسمانست روزى شما وآنچه وعده كرده مىشويد » يعنى أسباب آن يا تقدير آن در آسمانست ومراد به « آنچه وعده كرده مىشويد » نيز همان روزيهاست كه حقّ تعالى وعده كرده به آنها ، يا ثوابها كه وعده فرموده بر عملها ، وآنها نيز نوشته شده وتقدير شده در آسمانها ، ويا اين كه آن ثوابها در بهشت باشد وبهشت در بالاى آسمان هفتم چنانكه بعضي از مفسّرين گفته‌اند ، وبعد از آن فرموده « 2 » : « 3 » فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَالْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ ما أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ پس سوگند بپروردگار آسمان وزمين كه بدرستى كه اين حقّست مثل سخن گفتن شما يعنى چنانكه شما شكّ نداريد در گويائى خود بايد كه شكّ نداشته باشيد در آن نيز . 8650 من استحيى من قول الحقّ فهو أحمق . هر كه شرم كند از گفتن حقّ پس أو احمقست . 8651 من جاهد على إقامة الحقّ وفّق . هر كه جنگ كند بر أقامت حقّ يعنى از براي برپاداشتن آن توفيق داده شود .

--> ( 1 ) آيهء 22 سورهء مباركهء « والذّاريات » است . ( 2 ) آيهء 23 سورهء مباركهء « والذّاريات » است . ( 3 ) شارح ( ره ) بر روى كلمهء « مثل » فتحه وضمّه گذاشته وبر روى آن « معا » نيز نوشته است يعنى قرائت آن بهر دو وجه صحيح است ، أبو الفتوح ( ره ) بعد از ذكر ( مثل ما أنّكم تنطقون ) كه از آيهء 23 سورهء « الذاريات » است گفته : كوفيان ( مثل ) خواندند برفع على أنّه صفة لقوله ( لحقّ ) وباقي قرّاء ( مثل ) خواندند منصوب آنگه در وجه أو خلاف كردند ( پس بذكر وجوه نصب بتفصيل پرداخته است ، رجوع شود بمجلد پنجم چاپ أول ، ص 150 ) وطبرسى ( ره ) در مجمع البيان گفته : « قرأ أهل الكوفة غير حفص ( مثل ) بالرفع والباقون بالنصب » ( آن گاه تحت عنوان « الحجّة » بتفصيل بذكر وجوه اين قرائت پرداخته است ) ومولى فتح اللّه كاشاني ( ره ) نيز در منهج الصادقين بقرائت شدن آن بهر دو وجه وبدلائل هر يك از آن دو پرداخته است ، فمن شاء فليراجعه .